Мамандықтар

«Маркшейдерлік іс және геодезия» кафедрасы


«МАРКШЕЙДЕРЛІК ІС ЖӘНЕ ГЕОДЕЗИЯ» КАФЕДРАСЫ

ЕКІ МАМАНДЫҚ БОЙЫНША БАКАЛАВРЛАРДЫ ДАЙЫНДАУДЫ ЖҮРГІЗЕДІ:

«Тау-кен ісі» – маркшейдерлік іс траекториясы  бойынша;

«Геодезия және картография» үш траектория бойынша:

  • Геодезия және картография;
  • Қолданбалы геодезия;
  • Аэрофототүсіріс.

«ТАУ-КЕН ІСІ» мамандығы

Қазіргі қоғам пайдалы қазбаларды едәуір үлкен көлемде қолданады. Жыл сайын қара және түсті металдар, құрылыс материалдары (гравий, шағыл, құм), жылу тасығыштардың (көмір, мұнай, газ) миллиардтаған тонна кендері жер қойнауынан шығарылады.Энергияның 90% астамы минералды шикізаттан шығарылады және оны өңдеу мен қолдану бойынша адамның инженерлік әрекеті абыройлы және болашақты болып табылады.Ешқандай мемлекет өнеркәсібі дамымай тәуелсіз және өркениетті бола алмайды.Материалды өндіріс шикізат базасыз бар болмайды, ал шикізат базасы – бұл пайдалы қазбалардың кен орны және де соларды өңдеу мәселелерін шешумен бұл мамандықтың түлектері айналысады. Олардың жұмыс істеу нәтижелілігінен Қазақстанның болашағы, оның әлемдік өркениетте алған орны тәуелді.

Тау-кен ісі бұрыннан «тау-кен өнері» деп аталған, ол үлкен дәстүрмен байланысты және шығармашылық бап пен берілгендікті талап етеді. Бұл ер жүректі және батылдардың маманы.

Мұнай, көмір, кенді – барлық кен орындар уақыт өте келе тауысып, жаңа техногенді кен орындар пайда болады, олар қазірдің өзінде де, кейіннен де одан сайын өңдеуге қатыстырылады.

«Тау-кен ісі» мамандығының студенттері механизация, автоматтандырудың үдемелі әдістері мен құралдарын қолдана отырып, ашық және жерасты тау-кен жұмыстарын жүргізу дағдысы мен шеберлігіне ие болады, тау-кен өндірісін басқару, қоршаған ортаны қорғау және қауіпсіздігін қамтамасыз ету  әдістері мен тәсілдерін игереді.Ашық әдіспен пайдалы қазбалардың кен орнын өңдеу – ең тиімді, және қазіргі жағдайда – минералды шикізатты алудың ең болашақты әдісі.Ашық өңдеуге келетін кен орындар біздің мемлекетте аз. Бұл факт осы профилдің мамандарынқажеттігін анықтайды. Біздің мемлекетте тау-кен профилінің мамандарына өте үлкен көп жылдарға іс әрекет аясы ашық.

Маркшейдерия тау-кен ісінде ерекше орын алады, ол пайдалы қазбалар кен орындарын жобалау мен өңдеу, барлау, тоннелдерді, метрополитендерді, бөгеттерді, ғимараттар мен құрылыстарды салу кезіндегі мамандандырылған мәселелерді шешеді.

Осы бағытта оқитын студенттер:

  • геология, кен орнының пішіні мен геометриясын, пайдалы қазбалардың қасиеттері;
  • жер беті мен тау-кен өнімдерін түсіру әдістері, тау-кен жұмыстарына бағыт беру мен қазіргі заманғы аспаптарды (лазерлі рулеткалар, бағыттағыштар, электронды теодолиттер, жарық алыс өлшегіш) қолдануымен оларды жүргізу сапасын бақылау;
  • пайдалы қазбаларды толығымен алынуын  бақылау әдістері мен тау-кен жұмыстарды жоспарлау;
  • тау жыныстары мен жер бетінің жылжу үдірістері, тау-кен жұмыстарының зиянды әсерінен қорғалу шаралары туралы білімін алады.

Жаңа ұрпақты аспаптармен жұмыс істеу маркшейдерлерден жоғары деңгейлі компьютерлік дайындықты талап етеді.

Оқу кезінде студенттер-кеншілер шақты, кеніш, тоннель, метрополитен, газ бен сұйықтықтың жер асты қоймаларын, сонымен қоса жер бетіндегі өнеркәсіпті құрылыстар, тұрғын үйлер мен социалды, мәдениетті және тұрмыстық тағайынды объектілерді салу бойынша білімін алады.

Жалпы инженерлі пәндерден басқа студенттер жобалау принциптерін, беттікте жер асты объектілері мен құрылыстарды салу техникасы мен технологиясын, шақтылық құрылыс экономикасын, өндірісті ұйымдастыру мен басқару негіздерін, еңбек пен қоршаған ортаны қорғау мәселелерін оқиды.

«Тау-кен ісі» мамандығының түлектері шақтылар, кеніштер, байыту фабрикалар бөлімшелерін және басқа да өнеркәсіптік кәсіпорындарды, мекемелерді басқаруы мүмкін.Олар  мыс, мырыш, алтын және т.б. қазып алу бойынша әрекеттегі кеніштерді қайта құру және жаңаларын салуы кең дамыған Қарағанды көмір бассейні, Жезқазған және Шығыс Қазақстан аумағындағы кәсіпорындарда талап алынған.

Бұл мамандықтың түлектері тау-кен ісінің бакалавры квалификациясын алады – бұл жалпы техникалық, гуманитарлық және экономика-құқықтық білімдерінің спектрі кең мағлұматты маман.

Түлектер жобалық және ғылыми-зерттеулік ұйымдарда жұмыс істеуі, сонымен қоса білімін профилді (1,5 жыл) және ғылыми (2 жыл) магистратурада жалғастыруы мүмкін.

«ГЕОДЕЗИЯ және КАРТОГРАФИЯ» мамандығы

Жер бетінде электронды геодезиялық аспаптар көмегімен әртүрлі масштабты карталарды салу мақсатымен аспаптық өлшеумен, өндірістік және әртүрлі азаматтық ғимараттарды салу кезінде  инженерлік-геодезиялық жұмыстармен айналысады.

Бiтiрушiлердiң кәсiби қызметiнiң объектерi болып табылады:

  • құрылыстардың және ғимараттардың  құрылыс алаңдары;
  • iргелi ғимараттар және құрылыстар;
  • пайдалы қазбалар орындары;
  • мемлекеттік геодезиялық торлар;
  • картографиялық аспаптар мен жабдықтар;
  • жер бетінің әртүрлі масштабтағы карталары.

«Геодезия  және картография» мамандығының түлектері келесі кәсіби қызметтерді атқара алады:

  • өндiрiстiк – технологиялық: мемлекеттік және ведомстволық триангуляция торларында бұрыштық пен сызықтық өлшеулер, барлық класстар мен разрядтардың трилатерациясы мен полигонометриясы; барлық класстардың нивелирлік жұмыстары; геодезиялық өлшемдердiң нәтижелерiн өңдеу, карталарды редакциялау және шығару;
  • жобалық: нақты геодезиялық жұмыстардың техникалық жобаларын құру; құрылыс алаңдарда геодезиялық жұмыстарды жүргізуді жобалау; құрылстардың әртүрлі объектерінде топографиялық-геодезиялық іздеулерді жобалау.

ҚарМТУ-де  оқу кезінде студенттер  қазiргi электронды аспаптармен шұғылдануға,   түрлі геодезиялық тапсырмаларды шығару үшін GEMCOM және CREDO  автоматтандырылған жүйелерін пайдалану мүмкіндігіне ие болады.  «Геодезия  және картография» мамандығының түлектері карталарды редакциялау мен шығару үшін, түрлі ғимараттарды жобалау, салу мен пайдалану, іздену кезінде топографо-геодезиялық  жұмыстарды ұйымдастыру және орындау үшін дайындалған.

Студент  өзінің оқуын  жоғарғы оқу орнында  профильдік және ғылыми магистратурасында  жалғастыра алады,  құрылыс алаңдарында және жол құрылысы орындарында геодезист болып, топографо-геодезиялық кәсіпорындарында топограф болып  жұмыс істей алады.

Қолданбалы геодезия халық шаруашылығы тапсырмаларын шешу үшін геодезиялық аспаптар көмегімен жер бетінде аспаптық өлшеулермен айналысады.

Оқу кезінде студенттер қазіргі геодезиялық тәсілдерді және аспаптарды (электронды тахеометр-автомат, лазерлік нивелир мен көрсеткіштер), компьютерлерді, геоақпараттық жүйелерді үйренеді.

Тәжірбиеден өтіп және емтиханды тапсырғаннан кейін студенттерге «Геодезиялық қызметтің жұмыскері» деген квалификация беріледі. Жылда тәжірбиеден 100 астам студент өтеді.

Кафедра  студенттерінің өндірістік тәжірбие базалары ретінде келесі ірі геодезиялық және тау-кен өндіру кәсіпорындары болып табылады: ААҚ «Караганда ГИИЗ и К*»,  АҚ «Азимут»,  ДГП «Караганда НПЦзем», Қалалық жер кадастры, РМҚӨ “Центрмаркшейдерия”,  ЖШС “Корпорация Казахмыс”, КД АҚ «АрселорМиттал Темиртау», АҚ “ССГПО”.

Геодезистер инженерлік техникалық тапсырмаларды шешеді:

  • іздеу кезінде, инженерлік құрылыстардың және ғимарттардың деформациясына бақылау жасағанда  және жобалау, салу, пайдалану кезінде;
  • елді мекендерде сәулеттендiру және көгалдандыруда, жер мен ормандастыруда, топырақтарды  кептiру және суландыруда;
  • ел мен аймақ территорияларының картасын жасағанда.

Түлек  геодезист,  жобалаушы топограф, ғылыми қызметкер және профильдік және ғылыми магистратурада оқуды жалғастыра алады.

Без рубрики