Ғылым


«Химия және химиялық технология» кафедрасы


Х және ХТ кафедрасының 2021-2022 жылғы Корпоративті Университет кәсіпорындарымен жұмыс жоспары

Кафедраның 2021-2022 оқу жылына арналған ғылыми-зерттеу жұмысының жоспары

Х және ХТ кафедрасының 2021-2022 жылғы ғылыми семинарлар жоспары

Кафедраның 2019-2020 оқу жылына арналған ғылыми-зерттеу жоспары

Х және ХТ кафедрасының 2019-2020 жылғы Корпоративті Университет кәсіпорындарымен жұмыс жоспары

Х және ХТ кафедрасының ғылыми семинарлар жоспары


Қазіргі уақытта кафедрада Химия және  химиялық технологиялар» кафедрасының профессоры Ибраев М.К. жетекшілігімен «Кең ауқымды биологиялық белсенділікке ие кейбір алкалоидтардың жаңа гетероциклді туындыларын синтездеудің тиімді әдістерін жасау» бастамалық тақырыбы жүргізілуде.

Жұмыстың мақсаты – биологиялық әсер ететін табиғи заттар негізінде құрамында азот бар гетероциклді қосылыстарды синтездеудің тиімді әдістерін жасау.

Жұмыстың нәтижелері және олардың жаңалығы классикалық синтез, микротолқынды және ультрадыбыстық активтендіру, сонымен қатар синтезделген заттардың компьютерлік биоскрининг жағдайында пиразолин және оксазолин туындыларын алу әдістері мен синтезінің оңтайлы шарттарын әзірлеуде. Потенциалды биологиялық белсенді азолдарды алудың әзірленген әдістері жаңа биологиялық белсенді заттарды игеру және осы қосылыс кластарын синтездеуде практикалық қолдану үшін ұсынылады.

Органикалық заттардың химиялық технологиясы бағыты бойынша кафедра гранттық жоба аясында ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізеді:

  1. «Бактерияға қарсы, қабынуға қарсы және антиоксиданттық әсері бар табиғи заттар негізінде азолды қосылыстарды синтездеудің тиімді әдістерін жасау» (Ғылыми жетекшісі: х.ғ.к. Рахимберлинова Ж.Б.)

Сәйкестік

Осы уақытқа дейін табиғи қосылыстардың, атап айтқанда алкалоидтардың құрылымына азолды гетероциклдерді енгізу үшін синтездің химиялық әдістері туралы мәліметтер аз, бұл жаңа биоактивті қосылыстарды іздеу үшін оларды зерттеудің өзектілігі мен болашағын анықтады.

Жобаның мақсаты

Жаңа емдік қасиетке ие, бактерияға қарсы, қабынуға қарсы және антиоксиданттық әсерлері бар табиғи заттар негізінде азолды қосылыстарды синтездеудің тиімді әдістерін жасау, сонымен қатар олардың құрылымын толық орнату және PASS бағдарламасы арқылы синтезделген қосылыстарды биоскринингтен өткізу.

Күтілетін және қол жеткізілген нәтижелер

Цитизин алкалоидтары мен биогенді аминдер негізінде азол туындыларын алу әдістері мен синтезінің оңтайлы шарттары жасалды. Цитизин алкалоидтары мен биогенді аминдер морфолин мен пиперидин негізінде пиразолдар мен оксазолдарды алу және олардың химиялық модификациялау әдістері әзірленді. Олардың түзілу реакцияларының ықтимал механизмдері зерттелді, жаңа қосылыстардың құрылымы анықталды. Жаңа синтезделген заттардың биоскринингі жүргізілді.

Микротолқынды және ультрадыбыстық активтендірудің классикалық синтезі жағдайында алкалоид цитизиннің оксозолин туындыларын алу әдістері мен синтезінің оңтайлы шарттары әзірленді, құрылымы мен биологиялық белсенділігі белгіленді. Оксазол туындылары цитизин алкалоидының және биогенді аминдердің алынған аминоспирт туындыларын гетероциклизациялау арқылы алынды. Синтезделген заттардың биоскринингі жүргізілді.

  1. «Жаңа биологиялық белсенді заттарды іздеу мақсатында өсімдіктерден табиғи тритерпеноидтарды бөліп алу және оларды химиялық түрлендіру әдістерін жасау» (Ғылыми жетекшісі: х.ғ.к. Такибаева А.Т.).

«Томск мемлекеттік университеті»  негізінде профессор А.А.Бакибаевтың жетекшілігімен функционалды алмастырылған тритерпеноидтар негізінде жаңа фармакологиялық препараттарды алу үшін бірлескен ғылыми зерттеулер жүргізілді.

Суретте: кафедра оқытушысы аға Алиева М.Р., ғылыми қызметкер «Жаңа материалдар» ғылыми-зерттеу институты Демец О.В. (2021)

Сәйкестік

Табиғи тритерпеноидтар және олардың туындылары кең қолдану және синтетикалық мүмкіндіктеріне байланысты жаңа биоактивті агенттерді іздейтін бүкіл әлем бойынша зерттеушілердің назарын аударады. Алынған қосылыстарды кейіннен биоскринингтен өткізе отырып, тритерпеноидтар мен олардың туындыларының молекулаларын модификациялау фармакологиялық әсерінің кең спектрі бар жаңа жоғары тиімді препараттарды жасау үшін өзекті болып табылады.

Күтілетін және қол жеткізілген нәтижелер

Бетулин туындылары фенилферроценил спиртімен, глиоксал қышқылымен және тетраметилгликолурилмен, диметилгорфосфатпен әрекеттесу арқылы алынды. Алынған қосылыстардың «құрылым-биобелсенділік» байланысын синтездеу және зерттеу жүргізілді.

Классикалық синтез, микротолқынды және ультрадыбыстық белсендіру жағдайында тритерпеноидты туындыларды алу әдістері мен синтезінің оңтайлы шарттары әзірленді; гидроксилмен алмастырылған бетулинді гетероциклизациялау арқылы тритерпеноидтардың фармакологиялық белсенді туындылары. Синтезделген заттардың физика-химиялық және спектрлік сипаттамалары, «құрылым-биобелсенділік» байланыстары зерттелді.

Химия және химиялық технологиялар кафедрасының стартап жобалары туралы

2022 жылдың 15 ақпаны мен 2022 жылдың 22 ақпаны аралығында КеАҚ Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды ​​техникалық университетінің студенттері, магистранттары және докторанттары арасында бизнес жобалар байқауы өткізілді. Кафедрамен келесі жобалар ұсынылды:

  1. ХТОВ 21-1, БТ-20-1 тобының студенттері  Тоғайбай Н., Нургазиева Ж. «Таңқурай сүзбе чипсы» тақырыбында бизнес-жобасын ұсынды. Ғылыми кеңесшісі: жаратылыстану ғыл. магистрі кафедра ассистенті Мизанбекова А.Н.;
  2. БТ-19-3 тобының студенттері Таирова В., Тойлюбаева К. «Сарысу негізіндегі алкогольсіз сусын өндірісі «Лаймс+»» тақырыбында бизнес-жобасын ұсынды. Ғылыми жетекшісі: б.ғ.к., кафедра доценті Дербуш С.Н.;
  3. БТ-19-1 тобының студенттері  Фазыл Қ., Өзгелдина Б., Асанова Ұ. «Коронавирус (COVID-19) Емі-қымыз» тақырыбында «Биотехнология» секциясында бизнес-жобасын ұсынды. Ғылыми жетекшісі: жаратылыстану ғыл. магистрі кафедра аға оқытушысы Мукархан К.

Барлық студенттер жыл сайынғы студенттік бизнес жобалар байқауына белсенді қатысқаны үшін сертификаттармен марапатталды.

Қатысушылардың сертификаттары Тоғайбай Н. және Нургазиева Ж., «Таңқурай сүзбе чипсы» бизнес жобасы

Қатысушылардың сертификаттары Таиров В. және Тойлюбаева К. бизнес-жобасы «Лаймс+» сарысуы негізіндегі алкогольсіз сусын өндірісі»,

Қатысушылар сертификаттары Фазыл Қ., Өзгелдина Б., Асанова Ұ., «Коронавирус (COVID-19) емі-қымыз» бизнес жобасы

Без рубрики